ในช่วงเวลาที่ระบบสุขภาพกำลังเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็ว การเกิดขึ้นของ Telepharmacy ไม่ใช่เพียงการเพิ่มช่องทางให้ผู้ป่วยเข้าถึงยาได้สะดวกขึ้นเท่านั้น แต่คือการเปลี่ยนโครงสร้างของธุรกิจร้านยา และที่สำคัญกว่านั้นคือการเปลี่ยนความหมายของ commerial space อย่างมีนัยสำคัญ สำหรับคนในวงการอสังหาริมทรัพย์ นี่ไม่ใช่แค่ข่าวของวงการสุขภาพ แต่เป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้าของการเปลี่ยนเกมที่กำลังจะกระทบรายได้และมูลค่าทรัพย์สินโดยตรง

ร่างแนวทาง Telepharmacy ของไทยถูกออกแบบมาเพื่อยกระดับมาตรฐานการให้บริการออนไลน์ให้ปลอดภัยและเป็นระบบมากขึ้น โดยกำหนดชัดว่า ผู้ให้บริการต้องเป็นเภสัชกรที่ได้รับอนุญาต ต้องผ่านการอบรมเฉพาะทาง และต้องขึ้นทะเบียนอย่างถูกต้อง ระบบที่ใช้ต้องสามารถยืนยันตัวตนผู้ป่วย เก็บข้อมูลสุขภาพ และมีมาตรการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลอย่างเข้มงวด การให้คำปรึกษาต้องมีการสื่อสารแบบเห็นหน้า ไม่ใช่แค่พิมพ์คุย และที่สำคัญที่สุดคือ การจ่ายยาและส่งยาต้องเกิดจากสถานที่ที่ได้รับอนุญาตจริง ไม่ใช่การขายออนไลน์ลอย ๆ แบบไม่มีฐานในโลกจริง

สาระสำคัญของกฎนี้จึงไม่ใช่การเปิดเสรีให้ธุรกิจออนไลน์เข้ามาแทนที่ร้านยา แต่เป็นการสร้างโมเดลใหม่ที่ผสานระหว่างออนไลน์และออฟไลน์อย่างแนบแน่น กล่าวอีกแบบหนึ่งคือ โลกออนไลน์กำลังเติบโต แต่ยังต้องยืนอยู่บนฐานของสถานที่จริงเสมอ

อย่างไรก็ตาม ในมุมของอสังหาริมทรัพย์ หากมองเพียงผิวเผินอาจรู้สึกว่านี่คือความเสี่ยง เพราะเมื่อผู้บริโภคสามารถปรึกษาเภสัชกรผ่านวิดีโอคอลและรับยาโดยไม่ต้องเดินเข้าร้าน ความจำเป็นของพื้นที่หน้าร้านย่อมลดลง ร้านยาขนาดเล็กที่ปรับตัวไม่ทันอาจทยอยหายไป ค่าเช่าในทำเลที่เคยพึ่งพา traffic แบบ walk-in อาจถูกกดลง และผู้เล่นใหม่อย่างแพลตฟอร์มสุขภาพอาจเข้ามาแย่งส่วนแบ่งตลาดโดยไม่ต้องพึ่งพื้นที่เชิงพาณิชย์แบบเดิม

แต่หากมองให้ลึกกว่านั้น Telepharmacy ไม่ได้ทำให้ “พื้นที่” หายไป เพียงแต่กำลังเปลี่ยนบทบาทของมัน จากพื้นที่ขายสินค้าไปสู่โครงสร้างพื้นฐานของระบบสุขภาพ ยายังต้องถูกจัดเก็บ ควบคุมคุณภาพ และจัดส่งจริง การให้บริการยังต้องมีจุดยึดโยงกับชุมชน ความต้องการพื้นที่จึงไม่ได้ลดลง แต่กำลังเปลี่ยนรูปแบบไปเป็นพื้นที่แบบใหม่ เช่น จุดกระจายยา พื้นที่จัดเก็บ พื้นที่รองรับการให้บริการแบบผสมผสาน หรือศูนย์บริการสุขภาพขนาดย่อมในระดับชุมชน

บทเรียนจากต่างประเทศยิ่งตอกย้ำประเด็นนี้ ไม่มีประเทศไหนปล่อยให้ Telepharmacy เป็นออนไลน์ล้วน ทุกแห่งล้วนกำหนดให้ต้องมีสถานที่จริงรองรับ เช่น USA จะต้องมีร้านแม่เป็น Hub จุดจ่ายยา ในไต้หวันไม่ได้เปิดให้ทุกคนซื้อยาออนไลน์ได้แต่จะเน้นไปที่คนเป็นโรคเรื้อรัง ผู้พิการ หรือเหตุฉุกเฉิน ส่วนจีนเปิดยาออนไลน์แต่คุ้มเข้ม อนุญาตให้ซื้อยาเฉพาะบางโรค หรือสิงคโปร์มีการเก็บข้อมูลไว้ที่ส่วนกลางทั้งหมด ส่วนแนวทางออสเตรเลียมีร้านยาออนไลน์เพื่อเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำหรับพื้นที่ห่างไกลจากเภสัชกร แต่ตามร่างกฎใหม่ของไทยจะเป็นหน้าตาแบบไหน อยากให้ลองศึกษาในลิงก์ด้านล่าง ทั้งหมดนี้สะท้อนชัดว่าในเกม telepharmacy นี้ อสังหาริมทรัพย์ยังมีบทบาทสำคัญ แต่ในไทยจะมีบทบาทแบบไหน ต้องไปดูรายละเอียดในร่างกฎใหม่กันเอง คนอสังหาฯ อาจต้องขยับจากการเป็นผู้ให้เช่าพื้นที่ ไปเป็นส่วนหนึ่งของระบบสุขภาพด้วยหรือไม่ ต้องหาคำตอบและร่วมสร้างใหม่กันเอง

แล้วควรต่อต้านกฎใหม่นี้หรือไม่ หรือคนอสังหาควรมีท่าทีอย่างไรให้วงการอสังหายังได้เปรียบในระยะยาว การออกมาต่อต้านโดยตรงไม่เพียงไม่ช่วยอะไร เพราะกระแสของเทคโนโลยีสุขภาพเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ทางเลือกที่ชาญฉลาดกว่าคือการสนับสนุนในหลักการ แต่เสนอเงื่อนไขที่ทำให้ระบบใหม่ต้องพึ่งพา real estate อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

แนวคิดที่ควรถูกผลักดันคือการกำหนดให้บริการ Telepharmacy ต้องเชื่อมโยงกับจุดปฏิบัติงานในพื้นที่จริง มีมาตรฐานการจัดเก็บและกระจายยาที่ต้องอาศัยสถานที่ที่ได้รับอนุญาต และมีโครงสร้างบริการในระดับชุมชนรองรับ ไม่ว่าจะเป็นจุดรับยา จุดกระจายยา หรือพื้นที่ให้คำปรึกษาแบบผสมผสาน หากกรอบเหล่านี้ถูกวางไว้อย่างเหมาะสม อสังหาริมทรัพย์จะไม่ใช่ผู้เสียประโยชน์ แต่จะกลายเป็นหัวใจของระบบใหม่ทันที

ในอีกมุมหนึ่ง นี่คือโอกาสที่คนอสังหาควรคว้าไว้ตั้งแต่ต้น เพราะเป็นช่วงเวลาที่กติกายังไม่ถูกล็อกตาย หากสามารถเข้าไปมีบทบาทในการกำหนดแนวทางได้ตั้งแต่วันนี้ จะเท่ากับการสร้างดีมานด์ใหม่ให้กับอสังหาริมทรัพย์ในอนาคตอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงรอรับผลกระทบแล้วค่อยปรับตัวตาม

ตัวอย่างแนวทางการแสดงความคิดเห็นต่อร่างกฎใหม่นี้ที่คนอสังหาฯ ควรใช้คือ สนับสนุนกฎหมายในมุมความปลอดภัยและระบบสุขภาพ เช่น

– แนวทางที่ 1 ควรเสนอให้ Telepharmacy ต้องผูกกับ “สถานที่จริง” เช่น ร้านยา หรือจุดบริการ เพื่อให้ควบคุมคุณภาพได้ ผลคือ อสังหายังเป็นส่วนจำเป็นของระบบ

– แนวทางที่ 2 ควรเสนอให้การส่งยาต้องออกจาก “จุดกระจายยาที่ได้มาตรฐาน” เพื่อสร้างดีมานด์ใหม่ให้พื้นที่ประเภท storage / fulfillment

– แนวทางที่ 3 ควรผลักดันให้มี “จุดรับยาในชุมชน” ช่วยทำให้ทำเลใกล้ที่อยู่อาศัยมีมูลค่าเพิ่ม

– แนวทางที่ 4 ควรกำหนดมาตรฐานสถานที่เก็บและแพ็กยา เป็นการเปิด use case ใหม่ให้อสังหา (health-use space)

– แนวทางที่ 5 ควรเสนอให้ระบบเชื่อมกับหน่วยบริการในพื้นที่ ช่วยสร้าง ecosystem ที่ต้องใช้พื้นที่จริง

– แนวทางที่ 6 ควรผลักดันให้มีการกระจายจุดบริการตามพื้นที่ (coverage-based) ช่วยทำให้ demand ไม่กระจุกตัว

– แนวทางที่ 7 ควรเสนอแนวคิด “Community Health Hub” เพื่อเพิ่มรูปแบบการใช้พื้นที่ใหม่ในอสังหา

แกนสำคัญของทุกความเห็นคือ Telepharmacy ต้องมี “โครงสร้างพื้นฐานในโลกจริง” รองรับ

นี่คือช่วงเวลาที่สำคัญ เพราะกฎหมายยังไม่ล็อกตายตัว คนที่เข้าไปเสนอความเห็นต่อร่างกฎวันนี้ อาจจะได้เปรียบและรักษาผลประโยชน์ได้

กำหนดหมดเวลาแสดงความคิดเห็นวันที่ 24 พ.ค. 2569
แสดงความเห็นได้ที่ลิงก์นี้

https://law.go.th/listeningDetail?survey_id=NzA0NERHQV9MQVdfRlJPTlRFTkQ=

กรุณาอ่านรายละเอียด และกดเมนู ทำแบบสำรวจ กรอกความคิดเห็น และกดส่งความคิดเห็นสะดวก ไม่ยาก

ท้ายที่สุด Telepharmacy อาจไม่ได้เป็นภัยต่ออสังหา แต่เป็นตัวเร่งให้เกิดการเปลี่ยนผ่านจากการขายพื้นที่ไปสู่การเป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจสุขภาพ ใครที่ยังมองตัวเองเป็นเพียงเจ้าของพื้นที่อาจรู้สึกว่าถูกคุกคาม แต่ใครที่มองเห็นภาพใหญ่และปรับบทบาทได้ทัน จะพบว่านี่คือโอกาสในการยกระดับธุรกิจไปอีกขั้น…ถ้าได้ร่วมกันสร้างผ่านช่องทางแสดงความคิดเห็นข้างต้น

แต่ถ้าปล่อยโอกาสนี้ไป ก็อาจจะเสียประโยชน์ได้

หากชอบบทความแบบนี้ ติดตาม Propholic.com