ทำ EIA ถึงจะดีแต่ก็มีจุดอ่อน

ต่อทอง ทองหล่อ 10 September, 2019 at 14.09 pm

EIA คืออะไร

 

EIA หรือ Environmental Impact Assessment คือ การประเมินผลกระทบทั้งทางบวกและทางลบจากการพัฒนาโครงการ เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบสิ่งแวดล้อมและใช้ในการประกอบการตัดสินใจพัฒนาโครงการ ดังที่เราพอเห็นคุ้นตาจากโครงการคอนโดมิเนียมต่างๆ ที่ต้องมีการทำ EIA หากโครงการใดไม่ผ่านก็ต้องปรับปรุงแก้ไขให้เข้ากับข้อกำหนดจึงจะดำเนินโครงการต่อไปได้

 

ปัญหาเกี่ยวข้องกับ EIA เกิดขึ้นได้ตลอดเวลา

ปัญหาต่างๆ ในการทำโครงการที่มีความเกี่ยวข้องกับ EIA นั้นเกิดขึ้นได้หลายช่วง ยกตัวอย่างเช่น

ช่วงก่อนที่ EIA จะผ่าน มีการทำแบบสำรวจสำหรับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียรอบๆ ที่ดินโครงการที่กำลังจะก่อสร้าง บางครั้งเพื่อนบ้านก็ไม่ค่อยจะยินดีเท่าไหร่ที่จะให้สร้างก็จะให้เหตุผลต่างๆ นานา ถ้าทำความตกลงกันได้หรือมีการแก้ไขป้องกันปัญหาตามที่ร้องขอให้ก็ดำเนินการได้ต่อไป แต่บางกรณีถึงขนาดมีเรื่องมีราวจนทำให้ developer เสียโอกาสที่จะสร้างโครงการ เช่นกรณีที่ developer ซื้อที่ดินไปแล้วแต่สร้างไม่ได้สักทีเพราะเพื่อนบ้านที่อยู่มาก่อนไม่ยินดีให้สร้างจนต้องเลิกโครงการไปและปล่อยที่ดินไว้เปล่าๆ โล่งๆ ไปก่อน

อีกช่วงที่มักจะมีปัญหาคือช่วงระหว่างก่อสร้าง บริษัทก่อสร้างและ developer ก็มักจะไม่ค่อยทำตามที่บอกไว้ใน EIA  เช่น มีโครงการใหม่แห่งหนึ่งในย่านซอยสุขุมวิท 42 ที่บริษัทก่อสร้างต้องเร่งงานเพื่อให้เสร็จทันกำหนด ทำหน้าที่ของตัวเองได้ดีเยี่ยมแต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นคือส่งเสียงดังรบกวนเพื่อนบ้าน ทำให้เพื่อนบ้านต้องร้องเรียนไปที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งถ้าผู้ที่ทำงานหน้างานทำตามที่เขียนไว้ใน EIA ได้จริงก็ย่อมไม่เกิดปัญหา

หรือแม้กระทั่งช่วงที่ EIA ผ่านแล้วเรียบร้อยและกำลังก่อสร้างก็ยังมีปัญหาได้เหมือนกรณีคอนโดมิเนียมโครงการดังย่านสถานีสุรศักดิ์ที่เกิดกรณีรายงาน EIA เท็จจนต้องระงับการก่อสร้างและอยู่ระหว่างการหาข้อสรุปร่วมกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง


ปัญหาเกี่ยวข้องกับ EIA ฟังดูแล้วเป็นเรื่องใหญ่?

ใช่แล้ว เพราะ EIA นั้นอยู่ในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ รวมถึงมีประกาศจากกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ว่าด้วยเรื่องของการกำหนดประเภทและขนาดของโครงการหรือกิจการทั้งส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และเอกชนที่ต้องจัดทำรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA Report) ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ อันเป็นผลพวงมาจากการริเริ่มตระหนักถึงผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของสหรัฐอเมริกาจนออกเป็นกฎ The National Environmental Policy Act หรือ NEPA มาเป็นเวลากว่า 40 ปี มีการพัฒนา เปลี่ยนแปลงข้อกำหนดมาโดยตลอด จนแนวคิดนี้แพร่หลายไปสู่ประเทศต่างๆ รวมถึงประเทศไทยด้วย

 

สำหรับ EIA ในประเทศไทย มีหน่วยงานชื่อว่า สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) เป็นผู้รับผิดชอบเรื่อง EIA ถ้าเราเป็นลูกค้าของโครงการใดๆ ลองเข้าไปอ่าน EIA ฉบับเต็มของโครงการได้ที่เว็บไซต์นี้ http://eia.onep.go.th/index.php

EIA ถึงแม้จะดี แต่ก็ย่อมมีจุดอ่อนด้วย

Richard K. Morgan วิเคราะห์ถึงจุดแข็งและจุดอ่อนของ EIA กับการนำมาประยุกต์ใช้อย่างแพร่หลายทั่วโลกในปัจจุบันรวมถึงในประเทศไทย เขาแบ่งออกเป็น 4 แง่มุม ในรูปแบบ SWOT Analysis ให้เราได้เห็นภาพกันชัดเจนมากยิ่งขึ้น

 

S-Strengths จุดแข็งของ EIA

จากที่กล่าวไปข้างต้น แนวคิดของ EIA ได้รับการยอมรับเป็นอย่างดีและแพร่ไปในหลายประเทศทั่วโลก ทั้งการนำไปใช้ในกฎหมายควบคุมการพัฒนาโครงการและข้อบังคับอื่นที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม ได้รับการสนับสนุนและให้ความร่วมมือเป็นอย่างดีจากองค์กรต่างๆ เช่น โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP), ธนาคารโลก (World Bank) ในแง่ของการให้เงินระดมทุนโครงการที่ต้องบังคับใช้การประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม, องค์การอนามัยโลก เป็นต้น จึงมั่นใจได้ว่าแนวคิดและจุดประสงค์แรกเริ่มของ EIA นี้จะยังคงอยู่สืบทอดต่อไป ควบคู่กับโครงการพัฒนาต่างๆ ในอนาคตข้างหน้า

 

W-Weakness จุดอ่อนของ EIA

ถึงแม้ว่าหัวใจหลักของการทำ EIA จะเป็นไปเพื่อปกป้องผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมจากการพัฒนาโครงการใหม่ๆ และได้รับการนำไปปรับใช้ในหลายประเทศทั่วโลก แต่ปัญหาที่พบ คือ การรับรู้ข้อมูลและความถูกต้องเกี่ยวกับการประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมยังมีคุณภาพต่ำ อาจเกิดจากปัญหาการจัดการภายในของแต่ละหน่วยงาน ระดับความจริงจังของผู้นำไปใช้ยังไม่เข้มงวดเท่าที่ควร หรือเกิดจากขอบเขตและคุณภาพของการอบรมความรู้ความเข้าใจในการสร้างการประเมินผลกระทบ เป็นการยากที่จะปรับปรุง EIA ให้มีคุณภาพหากปราศจากการยกเครื่องทั้งระบบการบริหารจัดการภายในของแต่ละประเทศหรือการทำงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายใน เพราะการบังคับใช้มีส่วนเกี่ยวเนื่องกับนโยบายและสถานการณ์เฉพาะของแต่ละที่ ยกตัวอย่างง่ายๆ ถึงเหตุการณ์ชาวบ้านในพื้นที่ออกมาต่อต้านโครงการสร้างโรงงานและโรงไฟฟ้าต่างๆ ที่มีความคลุมเครือระหว่างการอนุญาตให้ดำเนินโครงการกับมาตราฐานการประเมินผลกระทบทางสภาพแวดล้อม

O-Opportunities โอกาสของ EIA

จากที่ EIA ได้รับการยอมรับจากหลายๆ ภาคส่วน ควรทำให้ EIA มีประสิทธิภาพอย่างแท้จริงไม่ใช่มีไว้เป็นเพียงฉากบังหน้าว่าทุกการพัฒนาโครงการผ่านการตระหนักถึงผลกระทบทางสภาพแวดล้อมเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ไม่ใช่ทำแค่พอผ่าน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องยกระดับแนวคิดของ EIA เข้าไปใกล้กับกระบวนการตัดสินใจในองค์กรมากยิ่งขึ้น โดยผลักดันให้ EIA เข้าไปมีบทบาทตั้งแต่ขั้นตอนเริ่มพัฒนาโครงการและออกแบบแผนการดำเนินงาน ไม่ใช่ใส่ EIA ไว้ในขั้นตอนสุดท้ายที่โครงการกำลังจะดำเนินการสร้างจริง เพื่อลดความเสียหายของทั้งทางฝั่งผู้พัฒนาโครงการในการแก้แผนหากตรวจพบว่าโครงการของตนไม่ผ่านการประเมิน ประหยัดเวลา และลดโอกาสในการเกิดกรณีพิพาทกับผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยรอบ

 

T-Threats อุปสรรคของ EIA

อุปสรรคที่จะเป็นตัวขัดขวางไม่ให้ EIA เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ คือ ความต้องการกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจและการจ้างงานของรัฐบาลจากสถานการณ์วิกฤติทางการเงินในปัจจุบัน ทำให้มีการสนับสนุนและเร่งดำเนินการในหลายโครงการจนอาจละเลยความสำคัญทางสิ่งแวดล้อมไป เช่น อังกฤษและเวลส์ที่เสนอการปรับเปลี่ยนแผนนโยบายแห่งชาติเพื่อเร่งการตัดสินใจในโครงการพัฒนาชาติหลายจุด ข้อเสนอนี้ได้สร้างความกดดันไปยังผู้มีอำนาจท้องถิ่นให้ต้องตอบรับรับสนับสนุนการเติบโต ไม่ทำตัวเป็นผู้ขัดขวางความเจริญของประเทศและอนุมัติโครงการให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ซึ่งการทำรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมนั้นกินระยะเวลานานพอสมควร

 

EIA เป็นสิ่งที่ดี ทำดีกว่าไม่ทำ EIA มีประโยชน์ต่อทุกคนที่มีส่วนได้ส่วนเสีย แต่ทั้งนี้ก็เหมือนกับทุกอย่างในโลกที่ในดีก็มีร้ายและในร้ายก็ยังมีดี แต่อย่างไรก็ตาม EIA ก็ควรจะพัฒนาต่อยอดให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น อาจจะต้องทำให้เข้าใจง่ายมากขึ้น สื่อสารได้ดีขึ้น ช่วยลดความขัดแย้ง ควรมีกระบวนการติดตามผลที่ต้องชัดเจน และมีการบังคับใช้ EIA ให้เป็นไปอย่างที่วางแผนไว้ เพื่อให้ทุกคนในสังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุขและดีต่อสิ่งแวดล้อมในภาพรวม เรื่องนี้เป็นประเด็นที่ทุกคนในวงการอสังหาริมทรัพย์ต้องร่วมมือกันพัฒนา โดยเริ่มจากการทำหน้าที่ของแต่ละคนให้ดีที่สุด

 

แหล่งข้อมูลและภาพ

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14615517.2012.661557?src=recsys

http://www.thailaws.com/aboutthailaw/land_110.htm

https://www.isranews.org/isranews-news/73001-eia-73001.html

https://www.thairath.co.th/news/local/bangkok/1600111

https://pixabay.com/th/photos/%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A2-%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3-%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%86-%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B8%81-4440658/

https://unsplash.com/photos/n52HL8hmsdg

https://unsplash.com/photos/ESZRBtkQ_f8



ต่อทอง ทองหล่อ

ต่อทอง ทองหล่อ

บรรณาธิการสื่อเกี่ยวกับการศึกษา และ Blogger ผู้มีผลงานการวิเคราะห์ด้านอสังหาฯ มามากกว่าร้อยบทความ ยังเป็นผู้สนใจลงทุนคอนโดมิเนียม ชอบใช้ชีวิตแบบ Digital Nomad รักการเดินเท้าและเลือกใช้ขนส่งมวลชนสำรวจความเปลี่ยนแปลงของทำเลสถานที่ผ่านมุมมองการเข้าใจมนุษย์ นอกจากนี้ยังเป็น Active Citizen ช่วยขับเคลื่อนพัฒนาเมืองผ่านงานเขียนและเครื่องมือสื่อสารที่เชื่อมรัฐกับประชาชน เป้าหมายระยะยาวต้องการเห็นคุณภาพชีวิตการอยู่อาศัยที่ดีขึ้นของทุกคนในสังคม ติดตามผลงานได้ที่ https://matttortong.weebly.com

เว็บไซต์

Monthly Roundup ส.ค. 62

บริษัท แอสเซทไวส์ จำกัด เตรียมปักแลนด์มาร์คแห่งใหม่ในย่านบางโพ เจาะกลุ่มลูกค้าระดับ Mid-End สร้างสรรค์คอนโดมิเนียมระดับพรีเมี่ยมเป็นครั้งแรก “โมดิซ คอลเลคชั่น บางโพ” (MODIZ Collection Bangpho) ด้วย... อ่านต่อ




6 style การจัดดอกไม้ ที่จะสร้างเสน่ห์ให้โต๊ะลายหินอ่อนสวยเด่นดูแพงกว่าที่เป็นอยู่

การแต่งบ้านง่ายๆเริ่มต้นจากสิ่งเล็กๆ ได้อย่างการจัดดอกไม้ที่ชอบประดับไว้บนโต๊ะตัวโปรดใน... อ่านต่อ

ทำ EIA ถึงจะดีแต่ก็มีจุดอ่อน

EIA หรือ Environmental Impact Assessment คือ การประเมินผลกระทบทั้งทางบวกและทางลบจากการพ... อ่านต่อ

LIFE SATHORN SIERRA การกลับมาของคอนโดแบรนด์ยอดนิยม ในราคาโดนใจ เปิดตัวพร้อม FACILITY แนว Green Space สุดยิ่งใหญ่ เพียง 150 เมตรจากรถไฟฟ้า BTS ตลาดพลู

พื้นที่ย่านตลาดพลูถูกพูดถึงอีกครั้งอย่างมากมายในปี 2019 เพราะเป็นทำเลฮอตสุดๆ มีคอนโดมิเ... อ่านต่อ

จบทุกดราม่าป๊ะป๋ามาเองแล้ว เมื่อเจ้าพ่อรายวัน Airbnb จับมือกับ Developer สร้างคอนโดปล่อยเช่าระยะสั้นแบบถูกกฎหมาย 100%

เป็นที่น่าจับตามองเมื่อ Airbnb และบริษัทพัฒนาอสังหาฯ ร่วมกันสร้างคอนโดมิเนียม High-rise... อ่านต่อ